16 aftësitë për të pasur sukses

1. Lexoj për të kuptuar

• Përkufizoj qëllimin tim për të lexuarit.
• Përcaktoj teknikën time të të lexuarit për këtë situatë: lexoj përciptas ose lexoj ngadalë dhe/ose mbaj
  shënime.
• Lexoj për të kuptuar. Në rast se unë nuk kuptoj, çfarë duhet të bëj për të kuptuar me saktësi?

2. Përcjell idetë me shkrim

• Përcaktoj qëllimin tim për të shkruarit. Çfarë dëshiroj unë të lexojnë të tjerët?
• Rendis idetë e mia.
• Përdor gramatikën, drejtshkrimin dhe strukturën e fjalisë në mënyrë korrekte.
• Analizoj/rishikoj.
• Kërkoj nga të tjerët të analizojnë punën time dhe të shprehin mendimet e tyre.

3. Flas që të tjerët të më kuptojnë

• Përcaktoj qëllimin tim për të folurit. Çfarë dëshiroj unë të dëgjojnë të tjerët?
• Organizoj mendimet ose pikat e mija.
• Përdor fjalët, gramatikën, tonin e zërit dhe gjuhën e trupit, që i përshtaten qëllimit tim.
• Flas dhe reflektoj.
• Bëj pyetje. Verifikoj të kuptuarit.

4. Dëgjoj në mënyrë aktive

• I kushtoj vëmendje asaj çka thuhet.
• Cili është qëllimi im për të dëgjuarit?
• Dëgjoj dhe reflektoj.
• Verifikoj të kuptuarit.

5. Vëzhgoj në mënyrë kritike

• I kushtoj vëmendje informacionit pamor.
• Verifikoj të kuptuarit. Në qoftë se unë nuk kuptoj, çfarë duhet të bëj për të kuptuar me saktësi?
• Vlerësoj informacionin. A është i besueshëm? A është i saktë, apo është i njëanshëm?
• Mbledh informacion.
• Reflektoj mbi vëzhgimin.

6. Përdor matematikën për të zgjidhur probleme

• Përdor aftësitë e duhura. Në rast se më duhet të zgjidh një problem, bëj një parashikim apo përmbush një
  detyrë?
• Mbledh informacion.
• Vlerësoj zgjidhjen.
• Zgjedh dhe shqyrtoj mënyrën më të mirë për të shpjeguar rezultatet.
• Verifikoj të kuptuarit.

7. Planifikoj

• Përcaktoj objektivat dhe përparësitë.
• Vlerësoj përparësitë. Çfarë më nevojitet të bëj së pari?
• Ekzekutoj planin.
• Vlerësoj efikasitetin tim. Bëj ndryshime nëse është e nevojshme.
• Reflektoj. A funksionoi plani im?

8. Zgjidh probleme dhe marr vendime

• Kuptoj problemin.
• Mbledh informacion.
• Përcaktoj zgjidhjet e mundshme.
• Analizoj vlerësimet pro dhe kundra të çdo zgjidhjeje të mundshme.
• Ekzekutoj zgjidhjen më të mirë.
• Vlerësoj zgjidhjen.
• Reflektoj. A funksionoi zgjidhja ime?

9. Bashkëpunoj me të tjerët

• Jam i sjellshëm dhe miqësor, pranoj kontributet e të tjerëve.
• U kërkoj të tjerëve të kontribuojnë.
• Shpreh qartë idetë dhe mendimet e mia personale.
• Vlerësoj nevojat personale dhe nevojat e të tjerëve. Reflektoj dhe vlerësoj.

10. Përkrah dhe ndikoj

• Përcaktoj se çfarë më duhet për të dalë nga situata.
• Vlerësoj burimet e mundshme.
• Mbledh informacion dhe ndërtoj një rast, duke marrë parasysh nevojat dhe interesat e të tjerëve.
• Prezantoj rastin.
• Reflektoj dhe vlerësoj komentet e jashtme. Bëj ndryshime nëse është e nevojshme.

11. Zgjidh konfliktin dhe negocioj

• Vlerësoj konfliktin ekzistues.
• Identifikoj fushat e marrëveshjeve dhe të mosmarrëveshjeve.
• Vlerësoj mënyrat e shumëfishta të zgjidhjes së një problemi. Identifikoj zgjidhjet, me të cilat fiton gjithkush.
• Punoj me personat e tjerë të përfshirë në konflikt për të përcaktuar një plan për të ecur përpara.
• Vlerësoj planin. Bëj ndryshime nëse është e nevojshme.
• Reflektoj.

12. Udhëzoj të tjerët

• Përcaktoj nevojat e të tjerëve. A mund të jem unë një ndihmesë për ta?
• Punojmë së bashku për të identifikuar zgjidhjen më të mirë.
• Vlerësoj zgjidhjen.
• A isha unë i dobishëm? Reflektoj.

13. Marr përsipër përgjegjësi për të nxënë

• Vendos objektivat e të nxënit. Çfarë di unë tani dhe çfarë dëshiroj të di në të ardhmen?
• Përcaktoj stilin tim për të nxënit.
• Vlerësoj. A jam duke nxënë? Cili është objektivi im i të nxënit?
• Përdor aftësitë e mia dhe të kuptuarit e ri në një situatë të jetës reale.

14. Reflektoj dhe vlerësoj

• Përcaktoj se çfarë di tani dhe çfarë dëshiroj të di në të ardhmen.
• Hartoj një plan dhe e përmbush atë.
• A është plani i realizueshëm? Bëj parashikime ose vlerësime dhe rishikoj planin, në qoftë se është e
  nevojshme.

15. Të nxënit përmes kërkimit

• Bëj pyetje ose bëj një parashikim të situatës.
• Mbledh informacion.
• Organizoj informacionin, e analizoj dhe interpretoj rezultatet.
• Vlerësoj nëse rezultatet i përgjigjen pyetjes apo vërtetojnë parashikimin.

16. Përdor teknologjinë e informacionit dhe komunikimit